Landschappelijke context en drukfactoren

De Avon-bioregio in het westen van Engeland ligt in een komvormige vallei met hoger gelegen terrein aan de randen, en wordt sterk beïnvloed door getijden en schommelingen in de zeespiegel. De regio telt ongeveer 1,5 miljoen inwoners en de economie omvat landbouw (akkerbouw, melkveehouderij, veeteelt), toerisme, erfgoed, lucht- en ruimtevaarttechniek en een groeiende kenniseconomie.

De waterkwaliteit wordt aangetast door uitspoeling van nutriënten, rioolwater, bodemerosie en lozingen uit stedelijke gebieden. Rivieren zijn aangepast en versnipperd, de zeespiegelstijging en overstromingen zetten estuariene habitats onder druk, verstedelijking versnipperd habitats, en boeren hebben te maken met versnipperde, inefficiënte routes naar de markt — lange toeleveringsketens met een lage lokale waardecreatie — naast tekortkomingen in de infrastructuur in plattelandsgebieden.

Toch werken in dit landschap tien actieve boerenclusters, bestaande uit 600 boeren en met een totale oppervlakte van 65.100 hectare, al samen met drie koepelorganisaties – We Are Avon, BART en FWAG-SW – om iets bijzonders op te bouwen: wat wellicht de eerste regeneratieve landbouw-supercluster op landschapsschaal van het Verenigd Koninkrijk zal worden.

Wat doen we daar eigenlijk?

Commonland is eind 2025 samen met We Are Avon een behoefteanalyse gestart om te achterhalen hoe deze opkomende superclusterstructuur het best kan worden ondersteund. De kansen zijn aanzienlijk: door boerenclusters te helpen bij de coördinatie op het niveau van het stroomgebied, kan het samenwerkingsverband aantonen hoe het bundelen van bestaande landschapsinitiatieven tot bredere benaderingen een systemische impact teweegbrengt.

De opbouw van de Farm Supercluster: Ondersteuning bij de afstemming en coördinatie van tien boerenclusters door middel van een analyse van behoeften en kansen, een effectbeoordeling, fondsenwerving en het in kaart brengen van financieringsmogelijkheden, een communicatiestrategie (inclusief GIS-kaarten) en de ontwikkeling van een bestuursstructuur.

Samenwerken en leren: Offline coproductieworkshops en online bijeenkomsten waarbij kernorganisaties en clusterleiders samenkomen om de supercluster-aanpak gezamenlijk vorm te geven.

Infrastructuur voor uitwisseling en leren: Het ontwikkelen van trajecten voor kennisuitwisseling tussen landbouwclusters onderling, met de ambitie om een gezamenlijk leerportaal op te zetten dat aansluit op andere initiatieven op landschapsschaal verspreid over de Atlantische eilanden.

Belangrijkste uitdagingen en kansen

Uitdagingen

• Verslechtering van de waterkwaliteit door verschillende oorzaken
• Rivieraanpassingen en versnippering van leefgebieden
• Zeespiegelstijging, overstromingen en druk op estuaria
• Versnipperde en inefficiënte routes naar de markt
• Tekortkomingen in de infrastructuur op het platteland
• De complexiteit van het bestuur binnen meerdere boerenclusters

Kansen

• 10 boerenclusters en 600 boeren die al georganiseerd zijn en klaar staan om zich te verenigen
• Drie sterke koepelorganisaties die de institutionele basis vormen
• Het potentieel om een repliceerbaar model te worden voor het samenbrengen van boerenclusters in het hele Verenigd Koninkrijk
• Uitwisseling van kennis met andere landschappen op de Atlantische eilanden
• Sterke afstemming van het beleid op het ELM-programma en het Landscape Recovery-programma van Engeland

Visie op het landschap

Een West-Engeland waar clusters van boeren op stroomgebiedniveau samenwerken, kennis delen, hun acties coördineren en aantonen dat regeneratieve landbouw kan floreren als een collectieve inspanning, ten voordele van de natuur, de gemeenschappen en het levensonderhoud van de boeren.