Gevolgen voor het landschap van de Altiplano Estepario

meer dan 450 boeren

het invoeren van regeneratieve landbouw

14.600 hectare

onder rechtstreeks, verbeterd beheer door de boeren

woestijnvorming tegengaan

4 businesscases

ontstaan in het landschap

43 lokaal geleide bedrijven

en profiteren van een betere toegang tot nieuwe markten en infrastructuur

Welkom in de Altiplano Estepario

Een regeneratieve toekomst creëren in de Altiplano Estepario, Spanje

De Altiplano Estepario strekt zich uit over vijf districten op het kruispunt van Almería, Murcia en Granada, drie provincies die deel uitmaken van de meest zuidelijke regio van Spanje, Andalusië. Het is een semi-aride steppe (een groot gebied met vlak, onbegroeid grasland) en een overgangszone tussen woestijn en mediterraan bos.

De klimaatverandering heeft de wisselwerking tussen droogte, hitte en stortregens alleen maar versterkt, waardoor de woestijnvorming in hoog tempo is versneld. Om deze steeds ernstiger wordende omstandigheden het hoofd te bieden, hebben landbouwactiviteiten – waaronder het gebruik van bestrijdingsmiddelen, diepploegen en industriële monoculturen – het ecosysteem nog verder aangetast. 

Opmerkelijk genoeg blijft het Altiplano, ondanks deze achteruitgang, een landschap van enorme ecologische waarde en sociale veerkracht.

Restauratiewerkzaamheden

In 2015 werd, met steun van Commonland, de vereniging AlVelAl opgericht om een langetermijnvisie voor het Altiplano Estepario te ontwikkelen op basis van het ‘4 Returns’-kader.

Lokale boeren, natuurbeschermers, overheidsvertegenwoordigers en ondernemers uit vijf districten en drie provincies kwamen bijeen en begonnen ecologisch herstel te combineren met het versterken van de gemeenschap en regeneratief ondernemerschap.

De visie omvat drie onderling afhankelijke zones: 

  • Natuurgebieden, rijk aan bomen, water en biodiversiteit, en met elkaar verbonden via ecologische corridors. 
  • Gecombineerde zones, waar regeneratieve landbouw en bosweidebouw de norm zijn, waardoor er een verband bestaat tussen bodemgezondheid en landbouwproductiviteit. 
  • Economische zones, waar circulaire bedrijven, korte toeleveringsketens en lokale verwerking een meerwaarde bieden aan de producten uit de regio.

Als we ook in de toekomst willen blijven boeren, moet dat op regeneratieve wijze gebeuren. Elk jaar verbouwen we meer en betere gewassen: wat wij doen, is de toekomst van de landbouw.

Maikel Lara, boer

Visie op het landschap

Tegen 2034 is het Altiplano Estepario een regeneratief landschap waarin natuur en landbouw in evenwicht zijn. Een ecologische corridor verbindt de bergketens in de regio. Boerderijen met zowel natuurlijke als productieve gronden vormen een mozaïek van biodiversiteitshotspots, die fungeren als overgangszones tussen natuurgebieden. De ontvolking van het platteland wordt gekeerd doordat jongeren terugkeren en nieuwe kansen vinden. Het gebied blijft zich herstellen, onder leiding van een groep diverse, geïnspireerde lokale belanghebbenden.

Belangrijkste uitdagingen en kansen

Uitdagingen:

  • Waterschaarste 
  • Extreme klimaatomstandigheden 
  • Woestijnvorming en bodemerosie
  • Ontvolking

Mogelijkheden:

  • 25.000 ha aan natuurcorridors herstellen om natuurparken met elkaar te verbinden 
  • Groeien van 3 naar 9 regeneratieve business cases tegen 2050 
  • De overgang van 600 bestaande bedrijven naar regeneratieve werkwijzen ondersteunen
  • Projecten ter bevordering van verdere herstelinspanningen: een zaadbank, een machinebank en een samenwerkingsverband voor regeneratief leren

Wat is er gebeurd in de verschillende zones

  • Natuurlijke zone
  • Gecombineerde zone
  • Economische zone

De ecologische basis van een landschap herstellen door inheemse vegetatie, bomen en biodiversiteit te herstellen en te beschermen.

Activiteiten
Herstel van natuurlijke zones zoals La Muela; faciliteren van herstel van natuurlijke zones op boerderijen om maatregelen te implementeren om water en grond vast te houden en biodiversiteit te bevorderen, inclusief de ontwikkeling van biodiversiteitscorridors; betrokkenheid en mobilisatie van boeren, gemeenschapsleden en andere belanghebbenden; onderzoek & ontwikkeling, monitoring, evaluatie en leren.

Herstel van de bovengrond en biodiversiteit, en het leveren van duurzaam economisch rendement door regeneratieve landbouw, agrobosbouw en begrazing met wisselbegrazing.

Activiteiten
Het faciliteren van herstel van natuurlijke zones op boerderijen om maatregelen te implementeren om water en grond vast te houden en biodiversiteit te bevorderen; het faciliteren van de overgang naar regeneratieve landbouw (door middel van workshops, pilots) om water en grond vast te houden en biodiversiteit te bevorderen; het betrekken en mobiliseren van boeren, leden van de gemeenschap en andere belanghebbenden; onderzoek & ontwikkeling; monitoring, evaluatie en leren.

Het leveren van duurzame economische productiviteit met speciale gebieden voor waardetoevoegende activiteiten zoals verwerking. Deze zone is typisch geconcentreerd in stedelijke gebieden.

Activiteiten
Verwerking en marketing van regeneratieve producten uit het gebied, met ondersteuning van een ecosysteem van regeneratieve bedrijven en ondernemers; betrokkenheid en mobilisatie van boeren, leden van de gemeenschap en andere belanghebbenden; onderzoek & ontwikkeling; monitoring, evaluatie en leren.

Mediterrane bossen bestaan uit bomen zoals eiken en groenblijvende struiken zoals tijm en rozemarijn. Deze bossen bedekten ooit uitgestrekte gebieden van het Al-VelAl Territorium.

Voor herstel moeten op sommige plekken nieuwe bomen worden geplant: een moeilijke taak in een semi-aride landschap.

Geulen transporteren water door het semi-aride landschap.

Bomen planten om de hellingen La Muela te herstellen: een iconische bergtop.

Stukjes mediterraan bos grenzen aan landbouwgrond.

Antonio Maurandi werkt aan de uitbreiding van de natuurlijke zone op zijn boerderij Cortijo Nuevo.

Zaailing op de boerderij van Antonio Maurandi, Spanje.

Antonio Maurandi plaatst een cameraval op zijn landgoed.

In het Al-VelAl gebied groeit meer dan 100.000 ha amandelbomen die door regen worden gevoed, wat een enorm potentieel biedt voor bedrijfsgericht herstel.

Cristóbal en David, vader en zoon, runnen een familiemerk van extra vierge olijfolie in het gebied.

Door amandelboomgaarden te ontwikkelen die beheerd worden volgens de principes van regeneratieve landbouw, kunnen boerderijen de biodiversiteit ondersteunen, water infiltreren en gezondere producten oogsten.

Arantza Ilarduya verzamelt amandelen voor onderzoek in Cortijo El Ciruelo.

Maikel beheert een kudde seguereño-schapen in een olijfgaard.

Vijvers zijn een cruciaal toevluchtsoord voor de biodiversiteit in het semi-aride landschap.

Swales voorkomen bodemerosie en laten water infiltreren in het landschap.

Het contrast tussen managementstijlen is schril en wordt in het hele gebied waargenomen. Regeneratieve technieken zijn bekend en werken, maar culturele adoptie is een langetermijnproces.

Het telen van regeneratieve amandelen voor Almendrehesa levert de boeren een premium prijs op.

Marina en Antonio proeven amandelen bij het kantoor van La Almendrehesa.

Een nieuw assortiment regeneratieve producten is beschikbaar op het online platform AlVelAl Foods.

Het produceren van biologische honing gaat hand in hand met het herstellen van de Altiplano.

Workshop AlVelAl over 'introductie regeneratieve landbouw' voor boeren.

Verhalen uit de Altiplano Estepario

Hoe 3 boeren in Spanje en Ierland woestijnvorming tegengaan en waterbestendigheid in hun landschap opbouwen

In heel Europa nemen extreme droogteomstandigheden toe, waardoor waterbestendigheid een dringende prioriteit wordt. Dit is het gevolg van een fatale combinatie van opwarming van de aarde en bodemdegradatie. Eens ...

Wat zou er nodig zijn om het hele Iberisch Schiereiland te regenereren?

Impressies van de jaarvergadering van het Iberisch Netwerk voor Regeneratieve Gebieden Dit was de vraag die iedereen zich stelde tijdens een recente bijeenkomst van het Iberisch Netwerk voor Regeneratieve ...