Ben je ooit in een internetwormgat terechtgekomen over de voordelen van ijsbaden? Of het nieuwste "supervoedsel"? Of hoeveel uur slaap nu als optimaal wordt beschouwd? In een digitale wereld waar eindeloze gezondheidsinformatie binnen handbereik is - en sociale media elke minuut een nieuwe gezondheidsgril bedenken - is het gemakkelijk om onze eigen gezondheid te zien als iets dat alleen wordt bepaald door onze eigen levenskeuzes. Iets waar we op individueel niveau controle over hebben.
Maar onze gezondheid wordt niet alleen bepaald door onze levensstijl (en genetica), ze is ook sterk afhankelijk van de omgeving waarin we leven: van de kwaliteit van de lucht, het water en het voedsel dat we consumeren. De natuurlijke omgevingen die de achtergrond vormen van ons leven zijn niet alleen maar decorstukken: ze leveren de fundamentele "ecosysteemdiensten" die ons in leven en gezond houden.
Als je bedenkt dat 40% van het bruikbare land in de wereld is nu aangetastDit schetst een alarmerend beeld voor de menselijke gezondheid. Naarmate steeds meer ecosystemen ter wereld worden aangetast, komt onze eigen (menselijke) gezondheid steeds meer in gevaar. Om ervoor te zorgen dat mensen een lang en gezond leven kunnen leiden en gemeenschappen kunnen floreren, moeten we leven in omgevingen die ook floreren - en dit betekent het beschermen, herstellen en regenereren van de landschappen van de wereld.
Lees verder om erachter te komen waarom landschapsherstel essentieel is om de gezondheid van de mens voor de komende generaties veilig te stellen...
Zorgen voor schone lucht voor iedereen
Landschapsherstel kan helpen om schone lucht voor iedereen te garanderen in een wereld die momenteel wordt bedreigd door - wat wetenschappers noemen - een "wereldwijde gezondheidsramp" als gevolg van luchtvervuiling. De Wereldrapport over luchtkwaliteit ontdekte dat meer dan 90% van de landen in de wereld de veilige niveaus van PM2.5 (fijnstof) overschrijden. Het inademen van fijne deeltjes leidt tot hart- en longziekten, hoge bloeddruk en een verhoogd risico op astma. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) schat dat de omgevingslucht (buiten) luchtvervuiling veroorzaakt wereldwijd 4,2 miljoen vroegtijdige sterfgevallen.
De boosdoeners? Energieverbruik is de belangrijkste bron van fijnstofterwijl het wegvervoer is verantwoordelijk voor 20% van de uitstoot van broeikasgassen in de EU. En de landbouw is de belangrijkste bron van ammoniak- en methaanemissies. Dit komt door chemisch-intensieve landbouwpraktijken waarbij pesticiden en kunstmest worden gebruikt, waardoor een cocktail van schadelijke chemicaliën in het milieu vrijkomt. Naast de chemicaliën die op boerderijen worden gebruikt, gaat verandering in landgebruik gepaard met grootschalige bosbranden die een intercontinentale impact kunnen hebben: in 2015, Massale bos- en veenbranden in Indonesië hebben een giftige nevel verspreid die gevolgen had voor de buurlanden Singapore en Maleisië..
Restauratiepraktijken gaan luchtvervuiling direct tegen. Studies van groene ruimten in stedelijke gebieden laten zien hoe vegetatie beschermt mensen tegen luchtvervuiling. Groene ingrepen filteren de lucht en verwijderen fijne deeltjes, ze werken als barrières maar ook als bronnen van schone gefilterde lucht. Onderzoek in Nieuw-Zeeland toont zelfs aan dat kinderen die in gebieden woonden met een grotere diversiteit aan vegetatie minder kans op ademhalingsproblemen zoals astma. Het vergroten van het aantal diverse en groene gebieden door het herstellen van aangetaste gebieden is daarom een cruciaal hulpmiddel bij het verminderen van luchtvervuiling en het ondersteunen van de menselijke gezondheid.
Water veiligstellen voor de toekomst
Het herstellen van wetlands, het herstellen van rivierbeddingen en het aanleggen van grondwerken om water op te vangen in semi-aride landschappen zijn allemaal cruciale onderdelen van landschapsherstel. Deze acties komen de biodiversiteit ten goede en zijn van fundamenteel belang voor de menselijke gezondheid. Want hoewel water onze kostbaarste hulpbron is, staat de watervoorziening onder grote druk. Uit een onderzoek van de Britse vissersgemeenschap blijkt dat 83% van de Engelse rivieren bevat veel vervuiling door rioolwater en landbouwafval. Terwijl het Europees Milieuagentschap (EEA) aangeeft dat meer dan de helft van de Europese wateren niet voldoet aan een goede ecologische toestand.
Ook de grondwatervoorraden worden ernstig aangetast. Overexploitatie door de landbouw maakt ze kwetsbaar, terwijl de overmatige toepassing van chemicaliën - pesticiden, herbiciden en meststoffen - tot verontreiniging leidt. Nitraatverontreiniging, die voornamelijk afkomstig is van meststoffen, is een van de meest voorkomende grondwaterverontreinigingen en maakt het water ongeschikt als drinkwater vanwege de ernstige risico's van die kanker en geboorteafwijkingen veroorzaken. Uit een wereldwijde diagnose van nitraatvervuiling bleek dat de aanwezigheid van nitraten in grondwater wereldwijd voortdurend toeneemt en er zijn dringend maatregelen nodig om achteruitgang van waterlichamen te voorkomen.
De meest effectieve manier om watervervuiling aan te pakken is bij de bron. Herstelbenaderingen die zoetwaterecosystemen hun ecologische functionaliteit teruggeven zijn cruciaal voor het zuiveren van water en het aanvullen van grondwatervoorraden. Bijkomende voordelen van het herstel van zoetwaterecosystemen zijn belangrijke diensten zoals bescherming tegen overstromingen, koolstofvastlegging en het creëren van habitats voor biodiversiteit. Ondertussen is de overgang naar landbouwpraktijken die het watergebruik beperken en schadelijke chemicaliën elimineren de sleutel tot duurzame toegang tot gezonde grondwatervoorraden.
Een gezonde darm begint in de bodem
De aarde onder onze voeten is een krioelend ecosysteem van bodemleven: in slechts één theelepel grond zitten meer micro-organismen dan er mensen op de planeet zijn. De bodem is niet alleen het fundament van de landbouw, maar ook van onze gezondheid. Onderzoek toont een sterke relatie aan tussen het microbioom van de bodem en het menselijke darmmicrobioom. Verminderd contact met de bodem door een steeds meer verstedelijkte samenleving in combinatie met een verlies aan biodiversiteit in de bodem, correleert met een verminderde gezondheid van de darmen van de mens: het huis van 70% van ons immuunsysteem. Het gebruik van landbouwchemicaliën en intensieve bodembeheerstrategieën heeft daarom een directe invloed op de menselijke gezondheid.
Het goede nieuws is dat we weten hoe we de gezondheid van de bodem, en daarmee de gezondheid van de mens, kunnen herstellen. Regeneratieve landbouwpraktijken zoals het verminderen van grondbewerking, cover cropping, intercropping en agroforestry bevorderen de biodiversiteit en stimuleren het bodemleven. Studies tonen ook aan dat regeneratieve praktijken produceren gezonder voedsel met meer voedingsstoffen. Volgens David Montgomery, hoofdauteur van één zo'n onderzoek, "ontdekten we over de hele linie dat deze regeneratieve praktijken de gewassen meer ontstekingsremmende stoffen en antioxidanten geven".
Gemeenschappen weerbaar maken tegen klimaatrisico's
De aardverschuivingen in Italiëde verschrikkelijke overstromingen in België in 2021de lopende en droogte zonder weerga in het Amazonegebiedzijn slechts enkele van de dodelijke klimaatgerelateerde gebeurtenissen die mensen de afgelopen jaren hebben getroffen. In het 2023 rapport van de Lancet Countdown over gezondheid en klimaatveranderingVolgens 's werelds meest vooraanstaande artsen is een gezondheidsgerichte reactie op klimaatverandering noodzakelijk. "Als niets anders de boodschap kan overbrengen over de huidige bedreiging die klimaatverandering vormt voor onze wereldwijde samenleving, dan is dit het wel," vertelde Lachlan McIver, een arts van Artsen zonder Grenzen, aan de Washington Post. "Jouw gezondheid, mijn gezondheid, de gezondheid van onze ouders en onze kinderen staan op het spel."
Door gezonde ecosystemen met een bloeiende biodiversiteit te creëren, helpen we ervoor te zorgen dat onze natuurlijke omgevingen beter bestand zijn tegen toekomstige klimaatrisico's. Het herstellen van kale hellingen met diverse inheemse soorten voorkomt aardverschuivingen. Het creëren van uiterwaarden, wetlands en het herbebossen van delen van rivieren voorkomt overstromingen en herstelt zoetwaterecosystemen. Het stoppen van ontbossing en herbeplanten van aangetaste gebieden kan de watercyclus herstellen en regen genereren. Op hun beurt beschermen deze interventies mensen en verminderen ze de gezondheidsrisico's van natuurrampen en extreme weersomstandigheden die worden veroorzaakt door klimaatverandering.
Voel je je ziek? Vraag uw arts om een natuurrecept
Van de Schotland naar de Verenigde StatenArtsen geven hun patiënten nu Natuur recepten. Dit maakt deel uit van een meer holistische benadering van het welzijn van patiënten. Trails of Nature Prescriptions in Schotland resulteerden in 74% patiënten die aangaven baat te hebben gehad bij hun recept. Enkele ideeën die in het natuurrecept worden aangeboden zijn: "Open je raam en luister naar het geluid van regen", "Word vrijwilliger in een gemeenschappelijke tuin", "Kijk hoe kraaien spelen". De wetenschap ondersteunt het. Blootstelling aan de natuur wordt in verband gebracht met een groot aantal positieve effecten op de gezondheid van verbeterde cognitieve functies tot bloeddruk, hersenactiviteit, geestelijke gezondheid en slaap. Dr. William Bird, een Britse huisarts en voorstander van de natuur, zegt: "De natuur kan gezien worden als een grote poliklinische afdeling waarvan de therapeutische waarde nog volledig gerealiseerd moet worden."
Het bieden van meer en betere toegang tot natuurgebieden is cruciaal om mensen de kans te geven naar buiten te gaan, een betekenisvolle natuurverbinding te creëren en hun gezondheid en welzijn te bevorderen. En als mensen meer willen doen, kunnen ze lid worden van gemeenschapstuinen, boomplantevenementen en rivierherstelclubs. Dus door bij te dragen aan een gezonder landschap, bevorderen mensen hun eigen gezondheid en herstellen ze tegelijkertijd hun omgeving.
Investeren in landschapsherstel is investeren in menselijke gezondheid
Landschapsherstel beschouwen als een voordeel voor de gezondheid biedt een gemeenschappelijk element waar iedereen achter kan staan. Het creëert een dwingende stimulans voor gemeenschappen, beleidsmakers en individuen om prioriteit te geven aan en zich actief in te zetten voor het herstel van gezonde milieusystemen. Omdat het een onmiskenbare waarheid onderstreept: door de gezondheid van de landschappen waar we deel van uitmaken te cultiveren, voeden we tegelijkertijd onze eigen gezondheid. Door te investeren in de gezondheid van onze bodems, het verbeteren van de kwaliteit van onze watersystemen en het verbeteren van de lucht die we inademen, dragen we direct bij aan het welzijn van de mens.
Als we ons perspectief veranderen en het milieu niet meer zien als een verre entiteit, maar als een intiem en essentieel onderdeel van ons leven, worden de inspanningen om het te herstellen en te onderhouden net zo instinctief als de zorg voor ons eigen lichaam. Door deze holistische benadering te omarmen, leggen we de basis voor een duurzaam en bloeiend bestaan, waarin de vitaliteit van onze omgeving die van onszelf weerspiegelt en elke stap in de richting van een gezondere planeet een stap is in de richting van een gezondere mensheid.