Onderzoek dat mede is geschreven door Commonland-collega's biedt praktische inzichten in het belang van betrokkenheid van belanghebbenden en legt uit waarom initiatieven voor landschapsherstel op de lange termijn moeten investeren in sociale allianties.
Landschappen worden gevormd door de mensen die erin wonen en ermee verbonden zijn. Deze belanghebbenden hebben verschillende wereldbeelden en agenda's, verschillende wensen en mogelijk conflicterende ideeën over hoe te handelen en te zijn in een landschap. Om landschappen te herstellen is een generatie nodig en het is belangrijk om belanghebbenden samen te brengen om gelijksoortige en concurrerende landschapsbelangen te bespreken. Betrokkenheid van belanghebbenden centraal stellen bij landschapsherstel is daarom cruciaal voor het bereiken van resultaten op de lange termijn.
Volgens een artikel - Bruggen bouwen voor geïnspireerde actie: Over landschapsherstel en sociale alliantie - In een vorig jaar gepubliceerd artikel in het tijdschrift Ecological Solutions and Evidence wordt te weinig aandacht besteed aan de betrokkenheid van belanghebbenden bij landschapsherstel. Ook wordt er niet genoeg belang gehecht aan de manier waarop een dergelijke betrokkenheid lokale actoren positioneert, noch aan de manier waarop verschillende soorten landschapsherstelprogramma's landschapsactoren betrekken.
"Maar als we op zoek zijn naar transformatie, naar impact op de lange termijn", legt Victoria Gutierrez uit, hoofd Global Policy van Commonland en hoofdauteur van het artikel, "dan moeten we mensen op een meer betekenisvolle manier betrekken."

Het artikel schetst drie inzichten die voornamelijk zijn ontleend aan de ervaringen van Commonland en partners met het landschapsherstelinitiatief AlVelAl in de Altiplano Estepario in Zuid-Spanje:
- Participatieve benaderingen zijn belangrijk voor het succes van initiatieven voor landschapsherstel, maar niet alle participatieve benaderingen zijn gelijk.
- Het AlVelAl landschapsherstelinitiatief illustreert hoe sociale programma's die ontworpen zijn om de betrokkenheid van belanghebbenden te ondersteunen, inspiratie, vertrouwen en hoop kunnen kweken - allemaal cruciaal voor collectieve actie.
- Collectieve betrokkenheid en inspiratie zijn essentieel voor het activeren en ondersteunen van acties en resultaten op het gebied van landschapsherstel.
De inzichten zijn bedoeld om mensen het belang te laten inzien van de betrokkenheid van lokale gemeenschappen bij het rentmeesterschap van landschapsherstel. "De gemeenschappen zijn er ter plaatse om voor het land te zorgen en de voortgang te controleren", legt co-auteur Giles Thomson van het Blekinge Institute for Techonology uit, "en als ze meerdere opbrengsten uit het land kunnen halen, is dat nog beter".
Collectieve inspiratie als drijfveer en resultaat van landschapsherstel
Het 4 Rendementen raamwerk plaatst het rendement van inspiratie - een empowerende plaatsgebaseerde culturele en ecologische verbinding die collectieve actie kan activeren en behouden - op hetzelfde niveau van belang als natuurlijk, financieel en sociaal rendement.
Voortbouwend op de terugkeer van inspiratie stellen de auteurs dat samenwerkingsverbanden van meerdere belanghebbenden die menselijke betrokkenheid, inclusie en vertrouwen tussen actoren benadrukken, kunnen helpen bij het creëren van een diepere gedeelde betekenis. Er ontstaat een plaatsgebonden gevoel van verbondenheid dat samenhangend landschapsbeheer aanmoedigt. "Het is verbazingwekkend wat verbondenheid met het land teweegbrengt en kan brengen," zegt Gutierrez.

In het geval van AlVelAl is het bevorderen van inspiratie essentieel voor alle landschapsherstelactiviteiten. AlVelAl leidt trainingsevenementen voor lokale boeren, ondersteunt lokale regeneratieve bedrijven, creëert corridors voor wilde dieren, organiseert culturele wandelroutes voor bewoners en toeristen en heeft een gezamenlijke levende sculptuur van lokale planten ontwikkeld.
De focus op inspiratie is essentieel om de revitalisering van plattelandsgebieden te stimuleren en de trots op de landelijke manier van leven nieuw leven in te blazen. Dit is van cruciaal belang omdat Santiaga Sánchez Porcel, boer en vicevoorzitter van AlVelAl, legt aan Resilience Food Stories uit: "Bij het herstel van een land moet rekening worden gehouden met de mensen van het land."
Niet alle stakeholderprocessen zijn gelijk
Het document presenteert ook een continuüm van maatschappelijke betrokkenheid (zie hieronder), dat illustreert dat landschapsherstel een complex proces is en dat er verschillende gradaties van betrokkenheid van belanghebbenden zijn binnen het continuüm. Van, vaak top-down, overleg met belanghebbenden tot complexe multistakeholderpartnerschappen waarbij sectoroverschrijdende groepen betrokken zijn en waarbij gewerkt wordt aan vertrouwen en dialoog, en sociale allianties die voortbouwen op de complexiteit van multistakeholderpartnerschappen door de rol van menselijk handelen te erkennen bij het creëren van diepe banden met een landschap.

Een sociale alliantie is afhankelijk van het creëren van vertrouwen tussen de leden, het bevorderen van de dialoog, het creëren van een groepsidentiteit, het aanmoedigen van inspiratie en het samenwerken aan iets dat groter is dan één individu of organisatie. En er gebeuren opmerkelijke dingen wanneer sociale allianties centraal staan.
AlVelAl ging van start in 2014, toen ongeveer 30 belanghebbenden bijeenkwamen tijdens een workshop in Zuidoost-Spanje om samen een landschapsherstelvisie voor 2034 te ontwikkelen. Slechts 7 jaar later, in 2021, kwamen belanghebbenden bijeen - waaronder 21 burgemeesters uit het hele gebied - om een bijgewerkte, gezamenlijke visie te creëren voor een regeneratief gebied in 2050.

"Hoe meer je werkt aan sociale allianties, hoe meer je moet investeren", legt Gutierrez uit. "Het kost geld, kennis en tijd. Maar het is het waard, want het resultaat is veerkracht. Het zijn mensen die samen kunnen werken aan een gemeenschappelijk doel," besluit ze.
We willen graag onze dank betuigen aan de coauteurs, Victoria Gutierez en Pieter Ploeg (Commonland), Florentina Bajraktari (Presencing Institute), Giles Thomson (Blekinge Institute for Technology), Ingrid Visseren-Hamakers (Radboud Universiteit) en wijlen Dietmar Roth (AlVelAl).