De meeste financiële stromen dragen bij aan de achteruitgang van de natuur. Om te voldoen aan het mondiale biodiversiteitsraamwerk van Kunming-Montreal moet de financiële sector zijn manier van werken veranderen. In een onlangs gepubliceerde routekaart op hoog niveau wordt een pad uitgestippeld om dit te doen.
Menselijke activiteiten zijn de drijvende kracht achter het verlies aan biodiversiteit en klimaatverandering. Hierdoor ontstaan onderling samenhangende risico's die een bedreiging vormen voor de wereldeconomie en -samenleving. Er is een duidelijke consensus dat het functioneren van gezonde natuurlijke ecosystemen van fundamenteel belang is voor bloeiende lokale en wereldwijde gemeenschappen en voor de wereldeconomie. Een rapport uit 2018 van het WWF schetste hoe de natuur de basis vormt voor alle economische activiteit en - in financiële termen - naar schatting een waarde vertegenwoordigt van US$125 biljoen.

Het overgrote deel van de geldstromen gaat echter nog steeds naar activiteiten die de natuur in gevaar brengen. Een voorbeeld: Greenpeace onthulde onlangs dat de Nederlandse Rabobank tussen 2000-2023 grootschalige sectoren financierde die bijdragen aan ontbossing in Brazilië voor een totaalbedrag van $10 miljard, waarbij 717 miljoen euro winst werd gemaakt. De sociale en milieuschadekosten in verband met deze geldstromen bedragen ten minste 66 miljard euro, wat betekent dat dit voor elke euro die aan winst werd verdiend, 94 euro aan negatieve impact veroorzaakte.
Onderzoekers schatten dat het ombuigen van financiële stromen tot verstrekkende voordelen zal leiden: elke dollar die in herstelactiviteiten wordt geïnvesteerd, levert naar schatting $7-30 rendement aan economische voordelen op. Met de historische overeenkomst van het Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework (GBF), dat in november 2022 door 188 landen werd ondertekend, heeft de financiële sector een sleutelrol te spelen in natuurherstel.
Wereldwijd biodiversiteitsraamwerk Kunming-Montreal
De Kunming-Montreal Global Biodiversity is een raamwerk dat is ontworpen om biodiversiteit veilig te stellen en duurzaam te gebruiken en tegelijkertijd miljoenen soorten en miljarden mensen te beschermen. Het raamwerk is opgebouwd rond een gedeelde visie, bestaande uit vier doelen voor het jaar 2050 en een missie voor 2030, ondersteund door 23 wereldwijde doelen voor onmiddellijke actie in dit decennium. De belangrijkste verplichtingen die relevant zijn voor de financiële sector zijn onder andere:
- De financieringskloof van 700 miljard dollar per jaar op het gebied van biodiversiteit overbruggen en publieke en private geldstromen afstemmen op het GBF en de visie voor 2050 (doel D).
- Schadelijke prikkels opsporen en hervormen voor een bedrag van 500 miljard dollar per jaar tegen 2030, met de nadruk op de schadelijkste prikkels, en positieve prikkels versterken om het behoud van biodiversiteit en duurzaam gebruik te bevorderen (streefdoel 18).
- Tegen 2030 minstens 200 miljard dollar per jaar vrijmaken om de uitvoering van nationale biodiversiteitsstrategieën en actieplannen te ondersteunen.
Een rapport dat onlangs is gepubliceerd door het VN Finance Initiative en partners - "Aligning financial flows with the Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework" - biedt een routekaart op hoog niveau voor actoren binnen de financiële sector, waaronder private en publieke financiële instellingen, toezichthoudende instanties en beleidsmakers, om publieke en private geldstromen af te stemmen op de 2030-doelstellingen en 2050-visie van het GBF.

Hier geven we enkele van de belangrijkste adviezen die het rapport geeft aan actoren binnen de financiële sector:
1. Voorbereiden: een duidelijke en consistente omgeving creëren om actie te katalyseren
- Natuurgerelateerde systeemrisico's herkennen en aanpakken: Actie ondernemen om natuurgerelateerde risico's te verminderen en zich houden aan de gedeelde visie, de doelen voor 2050 en de doelen voor 2030 die zijn voorgesteld in het Global Biodiversity Framework (GBF).
- Biodiversiteit integreren in alle beleids- en financiële ministeries: Bevorderen van de noodzaak om het verlies aan natuur tegen 2030 om te buigen bij alle overheidsinstanties en integratie van overwegingen in beleid en regelgeving in alle sectoren.
- Financiële stromen en klimaatmaatregelen op elkaar afstemmen: Beleidskaders voor de financiering van biodiversiteit naleven, waaronder het 10-puntenplan voor de financiering van biodiversiteit.
- De rol van financiële instellingen in het behoud van biodiversiteit herontwerpen: Bouw aan een organisatiecultuur die het belang van handelen voor de natuur benadrukt en bereid je voor op toekomstige nalevingseisen.
2. Uitvoeren: Actie ondernemen om de financiële stromen in overeenstemming te brengen met het GBF
- Integratie van biodiversiteit in beleid en regelgeving: Het Global Biodiversity Framework (GBF) actief en effectief implementeren, Nationale strategieën en actieplannen voor biodiversiteit (NBSAP's)en Nationale Biodiversiteitsfinancieringsplannen (NBFP's) binnen nationale beleids- en regelgevingskaders.
- Inzet van financiële middelen voor biodiversiteit: Concurrentievermogen aantrekkelijker maken en gebruik maken van gemengde publiek-private financiële benaderingen en andere innovatieve financieringsbenaderingen, en tegelijkertijd meer middelen vrijmaken voor ontwikkelingslanden.
- Duurzame ontwikkelingshulp en positieve resultaten: Gebruik programma's voor duurzame ontwikkeling om positieve resultaten te genereren voor natuur, klimaat en sociaaleconomische ontwikkeling.
- Specifieke doelen en maatregelen voor biodiversiteit implementeren: Natuurgerelateerde risico's en gevolgen beoordelen, monitoren, rapporteren en bekendmaken met behulp van wetenschappelijk onderbouwde benaderingen.
3. Ondersteunen: Biodiversiteit mainstreamen door effectieve betrokkenheid
- Sectoroverschrijdende en culturele betrokkenheid om biodiversiteit te ondersteunen: De dialoog tussen de publieke en private sector en andere belanghebbenden over de natuur versterken en op een eerlijke manier samenwerken met de inheemse bevolking, lokale gemeenschappen en andere groepen om ervoor te zorgen dat iedereen van de natuur profiteert.

Kritieke kans voor de financiële sector
Het omarmen van de missie die is uiteengezet in het Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework (GBF) is cruciaal om de biodiversiteit van de wereld voor toekomstige generaties veilig te stellen. Met dit nieuwe UN FI rapport in de hand heeft de financiële sector de kans om een sleutelrol te spelen in het aanpakken van de onderling samenhangende risico's van biodiversiteitsverlies en klimaatverandering na eeuwenlang te hebben bijgedragen aan de achteruitgang van de natuur.
Door sectoroverschrijdende betrokkenheid en erkenning van natuurgerelateerde systeemrisico's kan de financiële sector bijdragen aan het creëren van een welvarendere wereldeconomie, veerkrachtigere samenlevingen en een gezondere planeet. Zou dit het moment kunnen zijn voor een ommekeer in de manier waarop de financiële sector opereert?